5+ loại cảm biến thang máy và lưu ý khi chọn cảm biến

Cảm biến thang máy là các thiết bị điện tử có nhiệm vụ phát hiện vị trí, tải trọng, tốc độ, vật cản và các tình huống bất thường, giúp thang máy vận hành chính xác và kích hoạt hệ thống an toàn khi cần thiết.  Với các dòng thang máy gia đình nhỏ gọn, cảm biến càng đóng vai trò then chốt để tối ưu an toàn trong không gian lắp đặt hạn chế.

Cảm biến thang máy đóng vai trò như “hệ thống giác quan”, giúp phát hiện vật cản, xác định vị trí tầng, kiểm soát tải trọng và tốc độ. Các cảm biến quan trọng nhất gồm cảm biến cửa, dừng tầng, tải trọng và tốc độ. Việc lựa chọn đúng loại cảm biến giúp thang máy gia đình và công trình vận hành an toàn, ổn định và bền bỉ lâu dài. 

1. Cảm biến thang máy có vai trò gì? 

Cảm biến giúp thang máy: 

• Phát hiện người và vật cản 
• Xác định vị trí tầng chính xác 
• Kiểm soát tải trọng và tốc độ 
• Kích hoạt các chế độ an toàn khi có sự cố 

Nhờ hệ thống cảm biến, thang máy hiện đại có thể ngăn kẹt cửa, tránh quá tải, hạn chế rung lắc và giảm rủi ro tai nạn trong quá trình sử dụng. Đồng thời, khi cân đối cấu hình thiết bị ngay từ đầu, gia chủ cũng dễ dự trù giá thang máy gia đình khoảng bao nhiêu theo mức trang bị an toàn mong muốn.

Các loại cảm biến thang máy đóng vai trò như “hệ thống giác quan”, giúp thang máy nhận biết chuyển động, tải trọng, vị trí và các tình huống bất thường trong quá trình vận hành. Việc lựa chọn đúng cảm biến không chỉ đảm bảo an toàn cho người sử dụng mà còn giúp thang máy hoạt động ổn định, bền bỉ theo thời gian. 

Khi tìm hiểu cảm biến thang máy là gì, gia chủ cần cân nhắc đến nhu cầu sử dụng (gia đình, chung cư, công trình công cộng…), quy mô công trình và tiêu chuẩn an toàn để lựa chọn bộ cảm biến phù hợp. Dưới đây là 5+ loại cảm biến thang máy phổ biến và những lưu ý quan trọng khi lắp đặt. 

Lưu ý: Cấu trúc và thiết kế cảm biến có thể khác nhau tùy từng loại thang máy và nhà sản xuất. 

2. Cảm biến cửa thang máy

Cảm biến cửa thang máy đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện và ngăn chặn cửa đóng khi có người hoặc vật cản ở giữa cửa, đảm bảo an toàn cho người sử dụng, tránh kẹp tay, kẹp chân và giảm hư hại cho cửa thang máy và phần nội thất bên trong thang máy.

Cảm biến cửa thang máy thường có cấu tạo gồm 2 phần chính:

• Hệ thống tia hồng ngoại (hoặc laser) lắp dọc theo khung cửa.
• Bộ thu – phát tín hiệu đặt ở hai bên mép cửa, phát hiện bất cứ vật thể nào chắn ngang.

Nguyên lý hoạt động: Khi thang máy hoạt động, bộ phát phát ra các tia hồng ngoại liên tục. Nếu tín hiệu bị cắt (có người hoặc vật cản), cảm biến sẽ gửi lệnh ngăn cửa đóng hoặc mở lại cửa. Thời gian phản hồi thường cực ngắn, từ 0,1 – 0,2 giây.

Hầu hết các loại thang máy hiện đại (gia đình, chung cư, văn phòng…) đều được trang bị cảm biến cửa. Đặc biệt, với những gia đình có trẻ nhỏ, người già hoặc người gặp khó khăn khi di chuyển thì cảm biến cửa thang máy đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

3. Cảm biến dừng tầng thang máy

Cảm biến dừng tầng thang máy có vai trò xác định chính xác vị trí tầng mà thang máy cần dừng, đảm bảo cabin/sàn thang được dừng đúng tầng và đúng mức sàn. Bên cạnh đó, cảm biến dừng tầng thang máy còn giúp kiểm soát hành trình thang máy, ngăn việc dừng lệch sàn gây nguy hiểm cho người sử dụng. 

Cấu tạo của cảm biến dừng tầng thang máy thường có 2 bộ phận chính: 

• Cảm biến điện từ hoặc cảm biến quang lắp đặt dọc hố thang. 
• Có thể có thêm nam châm hoặc miếng đánh dấu (tiếp điểm) ở từng tầng để cảm biến nhận biết vị trí. 

Nguyên lý hoạt động: Khi cabin/sàn thang di chuyển, bộ phận cảm biến liên tục “đọc” vị trí của nam châm hoặc tiếp điểm đặt tại mỗi tầng. Khi phát hiện tiếp điểm tương ứng với tầng cần dừng, hệ thống sẽ giảm tốc và dừng thang chính xác ở cốt sàn. 

Tất cả các thang máy gia đình thang máy chung cư, thương mại,… đều cần cảm biến dừng tầng để đảm bảo chính xác hành trình cabin/sàn thang. 

4. Cảm biến tải trọng thang máy

Cảm biến tải trọng thang máy có vai trò phát hiện tình trạng quá tải hoặc gần quá tải để hệ thống phát cảnh báo, góp phần bảo vệ động cơ, cáp tải và linh kiện khỏi áp lực vượt mức, kéo dài tuổi thọ thang máy và đảm bảo người trong thang máy được an toàn. 

Cảm biến tải trọng thang máy thường bao gồm 2 phần chính:

• Cảm biến lực (load cell) gắn ở đáy hoặc trên khung cabin.
• Bộ xử lý tín hiệu để chuyển đổi trọng lượng thành dữ liệu điện tử, liên kết với hệ điều khiển thang.

Nguyên lý hoạt động: Khi trọng lượng cabin/sàn thang (bao gồm người và hàng hóa) vượt quá ngưỡng cho phép, cảm biến sẽ gửi tín hiệu về bộ điều khiển. Hệ thống kích hoạt cảnh báo âm thanh, đèn báo quá tải, hoặc chặn cửa thang không cho đóng nếu vượt mức an toàn.

Ngoài ra, khi thang máy được thiết kế theo phong cách kính cao cấp, chi tiết như loại thang máy kính vàng thì kích thước thang máy kính vàng cần được cân nhắc vì ảnh hưởng tới khung cabin và sự phân bố trọng lượng.

5. Cảm biến tốc độ

Cảm biến tốc độ có vai trò kiểm soát tốc độ di chuyển của thang máy, tránh tình trạng vượt tốc (over-speed) và kích hoạt các chế độ an toàn như phanh khẩn cấp nếu cabin/sàn thang chạy quá nhanh.

Cấu tạo của cảm biến tốc độ thường bao gồm 2 phần chính:

• Gồm cảm biến đo tốc độ (speed governor) đặt tại động cơ hoặc puly.
• Bộ mã hóa hoặc cảm biến rung để theo dõi gia tốc cabin/sàn thang.

Nguyên lý hoạt động: Bộ cảm biến giám sát tốc độ quay của động cơ hoặc tốc độ di chuyển cabin/sàn thang qua tín hiệu xung. Khi phát hiện vượt tốc hơn ngưỡng cài đặt, cảm biến sẽ kích hoạt phanh hoặc gửi cảnh báo để hệ thống giảm tốc tức thì, đảm bảo sự an toàn cho người đứng trong thang máy.

Cảm biến tốc độ đặc biệt quan trọng với thang máy tốc độ nhanh như thang máy lắp đặt ở chung cư, địa điểm công cộng,…  

Với thang máy gia đình kích thước khác nhau, bên cạnh việc lắp đặt cảm biến tốc độ để đảm bảo an toàn cho thang máy, đơn vị sản xuất cũng thiết kế tốc độ di chuyển an toàn chuẩn châu Âu (0.15m/s-0,25m/s) đảm bảo người trong thang máy không bị rung lắc, chóng mặt khi di chuyển. 

6. So sánh các loại cảm biến thang máy phổ biến

7. Cảm biến an toàn khác

Bên cạnh 4 loại cảm biến thang máy kể trên, thang máy hiện nay cũng được lắp đặt nhiều cảm biến an toàn khác như:

• Cảm biến rung chấn: Phát hiện rung lắc vượt ngưỡng trong hố thang hoặc động cơ.
• Cảm biến nhiệt độ: Giám sát nhiệt độ cabin, phòng máy, chống cháy nổ.
• Cảm biến khói: Nhận biết khói để kích hoạt thang máy dừng tầng an toàn hoặc mở cửa khẩn cấp.
• Cảm biến mực nước (trường hợp hố pít ngập nước): Tự động cảnh báo để ngăn chập điện, hỏng động cơ.

Các cảm biến an toàn này có vai trò đảm bảo an toàn toàn diện cho hệ thống, ngăn ngừa sự cố do cháy, ngập nước, động đất… và bảo vệ thang máy và người dùng trong các tình huống khẩn cấp hiếm gặp.

Tùy theo loại cảm biến (nhiệt, khói, rung…), cấu tạo sẽ khác nhau (đầu dò khói, cảm biến PT100 cho nhiệt độ, cảm biến rung…). Chúng có tác dụng phát hiện thông số vượt ngưỡng (nhiệt độ cao, khói, rung chấn…) và lập tức truyền tín hiệu đến bộ điều khiển, kích hoạt chế độ an toàn như dừng thang ở tầng gần nhất, báo động, ngắt điện,…

Tuỳ từng loại thang máy và điều kiện lắp đắt mà đơn vị thi công sẽ tư vấn cảm biến phù hợp với công trình. 

8. Lưu ý khi lắp cảm biến cho thang máy

Khi lắp đặt cảm biến thang máy, gia chủ cần lưu ý:

• Lựa chọn cảm biến phù hợp với nhu cầu: Gia chủ cần xác định loại thang máy (thang máy gia đình, thang máy tải hàng, tốc độ cao hoặc thang máy dành cho người khuyết tật…) để chọn bộ cảm biến thích hợp, tránh chọn “thừa” cảm biến không cần thiết gây lãng phí hoặc “thiếu” cảm biến gây mất an toàn khi sử dụng.
• Kiểm tra trước khi đi vào sử dụng: Sau khi lắp đặt, gia chủ cần tiến hành chạy thử kiểm tra từng cảm biến: cảm biến cửa, cảm biến tải trọng, cảm biến tốc độ… đảm bảo hệ thống báo lỗi nếu có sự cố và thang máy hoạt động trơn tru.
• Lựa chọn đơn vị uy tín: Chọn nhà sản xuất hoặc đơn vị cung cấp chính hãng, có chế độ bảo hành và đội ngũ kỹ thuật tay nghề cao để đảm bảo về chất lượng cảm biến trong quá trình sử dụng.

Có thể thấy, cảm biến chính là “mắt thần” của thang máy, đảm bảo an toàn cho người dùng và kéo dài tuổi thọ thang máy. Khi trang bị đúng loại cảm biến và lựa chọn đơn vị thi công uy tín, thang máy sẽ vận hành êm ái, hạn chế rủi ro, đồng thời tạo sự yên tâm tuyệt đối cho người dùng. Bên cạnh hiệu năng, hệ cảm biến cũng góp phần giữ bền bề mặt nội thất, hỗ trợ tốt cho nhu cầu trang trí thang máy theo phong cách riêng mà vẫn đảm bảo an toàn vận hành.

Những câu hỏi thường gặp (FAQs)

1. Thang máy gia đình có yêu cầu đầy đủ tất cả các loại cảm biến không? 

Không. Thang máy gia đình bắt buộc có cảm biến cửa và cảm biến dừng tầng. Các cảm biến khác như tải trọng, tốc độ, khói hoặc nhiệt được khuyến nghị tùy theo tải trọng, số tầng và tiêu chuẩn an toàn của từng dòng thang. 

2. Cảm biến thang máy có cần bảo trì định kỳ không? 

Có. Cảm biến cần được kiểm tra và hiệu chỉnh định kỳ trong quá trình bảo trì, để đảm bảo độ chính xác và tránh lỗi phát sinh sau thời gian dài sử dụng. 

3. Thang máy Kalea có những loại cảm biến nào? 

Thang máy Kalea được trang bị hệ thống cảm biến tiêu chuẩn và công nghệ hiện đại, bao gồm cảm biến cửa, cảm biến dừng tầng chính xác, cảm biến tải trọng và cảm biến tốc độ. Bên cạnh đó, thang còn tích hợp các thiết bị an toàn như thắng cơ học (phanh) và bộ giảm chấn giúp thang vận hành êm ái và tăng cường mức độ bảo vệ cho người sử dụng. Với các cấu hình thang máy gia đình trục vít, hệ cảm biến được tối ưu đồng bộ theo thiết kế, hỗ trợ vận hành ổn định và an toàn lâu dài.

Bên cạnh phần phân tích kỹ thuật, bạn có thể tham khảo thêm video dưới đây để hiểu rõ hơn cách các cảm biến an toàn và khóa trẻ em được tích hợp và vận hành trên thang máy gia đình Kalea Lifts nhé. 

Liên hệ với Kalea Lifts Việt Nam

Nếu bạn đang phân vân nên trang bị những loại cảm biến nào cho thang máy, hoặc muốn kiểm tra cấu hình cảm biến phù hợp với mặt bằng và nhu cầu sử dụng thực tế, hãy liên hệ Kalea Việt Nam để được tư vấn chi tiết và khảo sát miễn phí. Đội ngũ kỹ thuật của Kalea sẽ giúp bạn xác định và gợi ý những tính năng an toàn được trang bị trong thang máy phù hợp với gia đình bạn! 

Kalea Lifts Việt Nam – Công ty chính hãng trực thuộc tập đoàn Cibes Lift Thụy Điển

• Hotline miễn phí: 1800 555 502.
• Website: https://kalealifts.com.vn.
• Showroom Hà Nội: P.203, Tòa HITC 239 Xuân Thủy, P.Cầu Giấy, Hà Nội.
• Showroom TP.Hồ Chí Minh: Số 86 đường B2 Khu nhà phố Saritown, KĐT SaLa, P. An Khánh, Tp. Hồ Chí Minh.
• Showroom Hải Phòng: Số HD.68, KĐT Vinhomes Marina, P.Lê Chân, Hải Phòng.
• Showroom Đà Nẵng: Số 438 đường 2/9, P. Hải Châu, Đà Nẵng.
• Showroom Cần Thơ: 373 đường 30 tháng 4, Phường Tân An, TP. Cần Thơ